«استقامت و صبر در مقابل گناه»

     در وقتى كه من جوان بودم شيطان و نفس امّاره مرا به زانو درآورده بودند، در آن وقت هر چه مى‏ كردم كه به گِرد گناه نگردم، باز مرا آنها در وسط گناه مى‏ انداختند، به قدرى خود را در مقابل شيطان و نفس، ضعيف مى‏ ديدم كه كم‏ كم مى‏ خواستم به كلّى از بندگى خداى تعالى و ترك گناه مأيوس شوم، به نزد استاد بزرگوارى بار يافتم، او به من فرمود: اگر تو، به دو چيز متوجّه باشى در ترك گناه استقامت پيدا مى‏ كنى.

     اوّل: آنكه بدانى گناه يعنى چه؟

     دوّم: آنكه عظمت ذات اقدس پروردگار را متوجّه باشى!

     توضيح آنكه: انسان اگر لااقل روحش را به قدر بدنش اهمّيّت بدهد و بداند كه گناه مانند زهر است كه اگر انسان كوچك‏ترين گناه را مرتكب شود، لااقل مثل اين است كه يك قطره زهر خورده و قطعا روح را مسموم مى‏ كند و سلامت روحى خود را از دست مى‏ دهد و اگر ادامه پيدا كند ممكن است، به كلّى روحش بميرد، قطعا به هيچ وجه گناه نمى‏ كند.

     و يا اگر انسان خداى تعالى را لااقل به قدر يك ميزبان پرمحبّتى كه او را دعوت كرده و تمام نعمتها را براى او فراهم ساخته و در مقابل او احترامات لازمه را انجام داده، بداند. همان گونه كه حاضر نيست در حضور آن ميزبان مهربان كارى بكند كه او را به غضب درآورد، همچنين اگر كسى لااقل به محبّتهاى خداى تعالى و نعمتهاى او متوجّه باشد، كوچك‏ترين گناهى كه خداى تعالى را به غضب دربياورد، انجام نخواهد داد.

     «اميرالمومنين» (عليه السّلام) فرمود: «من استقام فالى الجنة و من ذل فالى النّار».^[1]

    يعنى: كسى كه در راه ترك گناه زحمت مى‏ كشد و استقامت در مقابل نفس و شيطان مى‏ نمايد، به سوى بهشت روانه است و كسى كه ذلّت گناهكارى را به دوش مى‏ كشد، به سوى جهنّم روانه خواهد بود.

     و بدان كه هر كسى در گرو اعمال خود است، خداى تعالى فرموده: «كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهينَةٌ»،^[2] و چون اين چنين است، بايد انسان براى آخرتش، براى استراحت در زندگى ابديش، براى نجات از عذاب الهى، براى آنكه مبادا قلبش بميرد، گناهان را ترك بنمايد و حتّى كوچك‏ترين گناه در نظرش بزرگ و با عظمت باشد «رسول اكرم» (صلى اللّه عليه و آله) فرمود:

     «لاتحقروا شيئا من الشر و ان صغر فى اعينكم».^[3]

    يعنى: بديها و گناهان را حقير نشماريد، اگر چه در نظر شما كوچك باشند.

     بنابراين انسان به خاطر ضررهائى كه از گناه متوجّهش مى‏ شود، به خاطر درهم نشكستن عظمت اوامر پروردگار، به خاطر وفادارى و شكر نعمتهاى الهى، به خاطر نجات از آتش جهنّم، بايد خود را از گناه حفظ كند و در همه حال تقوى و پرهيزگارى را كاملاً رعايت نمايد.

     «اميرالمؤمنين» (عليه السّلام) به فرزندش حضرت «سيّدالشّهداء» (عليه السّلام) فرمود: «يا بنى اوصيك بتقوى اللّه فى الغنى و الفقر».^[4]

    يعنى: اى پسرم تو را به تقوى و دورى از گناه توصيه مى‏ كنم چه در حال ثروت و غنى و چه در حال فقر و نيازمندى باشى.

     سپس استاد به من گفت: اگر بدانى كه خداى تعالى تا چه حدّ در مقابل گناه به غضب درمى‏ آيد هيچگاه گناه نمى‏ كنى، گناه در حقيقت مبادرت به ايجاد غضب و سخط خداى تعالى است و آن چنان گناه پروردگار را به غضب درمى‏ آورد كه مى‏ فرمايد:

     «وَ مَنْ يَعْصِ اللّه‏َ وَ رَسُولَهُ وَ يَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نارا خالِدا فيها وَ لَهُ عَذابٌ مُهينٌ».^[5]

    يعنى: كسى كه خدا و رسولش را عصيان كند و حدود الهى را درهم بشكند، خداى تعالى او را وارد آتش مى‏كند كه در آن مخلّد خواهد بود و براى او عذاب سختى در نظر گرفته شده است.

     و من براى تو برنامه‏اى تنظيم مى‏ كنم كه ان شاء الله‏ به هيچ وجه گناه نكنى و هميشه خداى تعالى را از خود راضى نگهدارى.

     اوّل: با ذكر «يا رَحْمنُ يا رَحيم» كه لااقل پانزده دقيقه بايد طول بكشد متوجّه مهربانيهاى خداى تعالى باش و نعمتهاى او را به ياد بياور.

     دوّم: با ذكر «يا دَيّان» كه لااقل ده دقيقه بايد طول بكشد و به معنى «جزا دهنده» است به ياد عذابهاى الهى براى معصيت‏كاران و اين كه كوچك‏ترين گناه از نظر پروردگار محو نمى‏ شود، باش و وقتى حالت خوف و خشيّت در تو پيدا شد و اشكى از ديدگانت جارى گرديد، با خواندن صيغه استغفار (لااقل صد مرتبه)^[6] تصميم بگير و با خود بگو كه اگر قطعه قطعه‏ام كنند به سوى گناه نمى‏ روم. و بايد اين عمل را لااقل تا چهل روز عمل كنى كه انشاءاللّه‏ ترك گناه براى تو آسان مى‏ گردد و موفّق خواهى شد.

     و ضمنا اين را بدان كه ارزش انسان بستگى به اراده او دارد هر چه اراده‏اش قوى‏ تر باشد ارزشش، انسانيّتش، بيشتر است، پس در آخر با يك اراده قوى خود را وادار به ترك گناه بكن و شديدا پاى اين اراده بايست و از خداى تعالى درخواست موفّقيّت خود را بنما.